เปอร์เซ็นต์สูง ต้องถามก่อนว่าหารด้วยอะไร
รายงานบอกว่าใช้ไฟโซลาร์เอง 90% แต่บ้านยังซื้อไฟจากการไฟฟ้ามาก ไม่จำเป็นต้องแปลว่ารายงานผิด ตัวเลขนั้นอาจหมายถึงใช้ไฟที่โซลาร์ผลิตได้ไปเกือบทั้งหมด ไม่ได้หมายถึงโซลาร์เลี้ยงการใช้ไฟทั้งหมดของบ้านได้ 90% คำตอบเริ่มจากแยกพลังงานที่ผลิต พลังงานโซลาร์ที่ใช้ในบ้าน และพลังงานที่บ้านใช้รวมในช่วงเดียวกัน
IEA PVPS แยก Self-consumption และ Self-sufficiency เป็นคนละแนวคิด บทความนี้ใช้ระบบไม่มีแบตเตอรี่และวัดฝั่ง AC เป็นตัวอย่าง เพื่อให้เห็นตัวหารชัด ไม่ใช่การประเมินผลประหยัดหรือสิทธิขายไฟของโครงการใด
ลองคำนวณจากพลังงานชุดเดียวกัน
ตัวอย่างสมมติหนึ่งเดือน โซลาร์ผลิต 500 kWh ใช้ในบ้านทันที 450 kWh และบ้านใช้ไฟรวม 1,000 kWh สัดส่วนใช้ไฟโซลาร์เองเท่ากับ 450 ÷ 500 = 90% ส่วนสัดส่วนพึ่งโซลาร์เท่ากับ 450 ÷ 1,000 = 45% ภายใต้สมมติฐานว่าไม่มีแหล่งผลิตอื่นและข้อมูลครบ บ้านจึงซื้อไฟ 550 kWh และส่งส่วนเกินออก 50 kWh ตัวเลขนี้ใช้สอนการอ่านข้อมูล ไม่ใช่ค่ามาตรฐานของบ้านทั่วไป
ถ้าระบบเล็กลงจนผลิตเพียง 200 kWh และใช้ได้ทั้งหมด อัตราใช้เองเป็น 100% แต่เมื่อบ้านยังใช้รวม 1,000 kWh สัดส่วนพึ่งโซลาร์เหลือ 20% จึงไม่ควรเลือกระบบจากเป้าหมายให้ใช้เองเต็มร้อยอย่างเดียว ต้องดูหน่วยไฟที่ทดแทนได้จริงและต้นทุนร่วมกัน
ตัวเลขต้องมีขอบเขตและเวลาตรงกัน
ขอชื่อช่องข้อมูล จุดติดตั้งมิเตอร์ และวันเริ่มสิ้นสุดรายงานจากผู้ดูแลระบบ ตัวเลขผลิตรวมจากอินเวอร์เตอร์เพียงอย่างเดียวไม่พอบอกการใช้เอง หากมีข้อมูลส่งออกและเป็นระบบง่ายตามตัวอย่าง อาจตรวจสมดุลจากผลิตลบส่งออกได้ แต่ต้องยืนยันว่าจุดวัดและความสูญเสียระหว่างจุดวัดถูกจัดการอย่างไร ไม่ใช้ผลต่างรายเดือนของคนละรอบมาเป็นสัดส่วน
ระบบแบตเตอรี่ต้องแยกไฟชาร์จจากโซลาร์หรือจากโครงข่าย การคายประจุและความสูญเสียด้วย ไม่ควรนับไฟที่ชาร์จเข้ากับไฟที่คายออกซ้ำเป็นการใช้โซลาร์สองครั้ง ถ้าผู้ผลิตแอปใช้นิยามต่างออกไป ให้เขียนนิยามนั้นไว้ข้างรายงานก่อนเปรียบเทียบข้ามระบบ
ให้ตัวเลขนำไปสู่การเลือกที่ตอบโจทย์
ใช้เองสูงแต่พึ่งโซลาร์ต่ำ ให้ตรวจว่ากำลังผลิตน้อยเมื่อเทียบกับโหลดหรือมีโหลดกลางคืนมาก ส่วนใช้เองต่ำ ให้ดูว่าช่วงแดดมีไฟส่วนเกินจริงเท่าใดและมีงานที่ย้ายมาช่วงนั้นได้โดยไม่กระทบธุรกิจหรือไม่ ทดลองย้ายงานที่ยืดหยุ่นแล้วติดตามหน่วยซื้อและหน่วยใช้เอง ไม่เพิ่มการใช้ไฟที่ไม่จำเป็นเพียงเพื่อทำเปอร์เซ็นต์ให้สวย
ก่อนเพิ่มแผงหรือแบตเตอรี่ นำข้อมูลตามช่วงเวลา ข้อจำกัดพื้นที่และการเชื่อมต่อ รวมทั้งต้นทุนไปประเมินทางเลือกกับผู้รับผิดชอบ Kintury Energy สัดส่วนทั้งสองช่วยตั้งคำถามได้ แต่ไม่บอกผลตอบแทน ความสามารถสำรองไฟเมื่อไฟดับ หรือเงื่อนไขรับซื้อไฟโดยลำพัง ผลที่ควรได้คือข้อมูลว่าต้องวัดอะไรเพิ่มและทางเลือกใดควรศึกษาต่อ
